Gün gün, tarih tarih Kûtu’l-Amâre Zaferi kronolojisi...

General Townshend komutasındaki 13.000’den fazla İngiliz birliklerinin teslim alınmasıyla kazanılan Kûtu’l-Amâre Zaferi, Çanakkale'nin ardından I. Dünya Savaşı'nın "en büyük zaferi" olma niteliği taşıyor. Bunu zaferin komutanı olan Halil Paşa da şu sözleriyle dile getirmişti:

"Tarih bu olayı yazmak için kelime bulmakta müşkülata uğrayacaktır. İşte Türk sebatının İngiliz inadını kırdığı birinci zaferi Çanakkale’de, ikinci zaferi burada görüyoruz.” (Albay Halil Paşa, 6. Ordu Komutanı, 29 Nisan 1916 - Bağdat).

1914 yılında I. Dünya Savaşı’na giren Osmanlı Devleti’nin savaştığı cephelerden biri de İngilizlere karşı oluşturulan Irak Cephesi’ydi.  1914’te Basra’yı işgal eden İngilizler, Haziran 1915 tarihinde Kûtu’l-Ammare’yi, işgal ettiler. Ama tarih Osmanlı’nın Türk süngüsünün büyük zaferini 29 Nisan 1916 tarihinde altın harflerle yazdı. Bu büyük zaferin gün gün kronolojisini sizler için aşağıda bir araya getirdik. İşte Kûtu’l-Amâre Zaferi’ne ulaşılıncaya kadar yaşananlar gün gün, tarih yaşanılanlar, kronolojisiyle:

 

Tarih

7 Aralık 1915 – 29 Nisan 1916

Bölge

Kûtu’l-Amâre bölgesi - Irak Cephesi

Taraflar

Osmanlı İmparatorluğu - Britanya İmparatorluğu (Hintli birlikler de var.)

 

İki Ordunun Komutanlarının Listesi

Osmanlı Komutanları

· Cavit Paşa

· Süleyman Askeri Bey

· Von der Goltz Paşa

· Halil Paşa (Kut)

· Nurettin Bey (Sakallı)

· Ali İhsan Bey (Sabis)

 

İngiliz Komutanları

· General Arthur Barret (6. Hint Tümeni ilk komutanı)

· General Charles F. Townshend (6. Hint Tümeni ikinci komutanı, Nisan 1915)

· General Aylmer

· General Goring

· General Johnson Nixon (Mart 1915’te IEFD komutanlığına atanmıştır)

· General Lake

· Sir Kitchener (Siyasetci)

 

5 Ekim 1914

Osmanlı Devlet tarafından diğer devletlere, Şattülarap’a (Fırat-Dicle’nin birleştiği yer) girecek yabancı gemilere ateşle karşılık verileceğine dair uyarı yapıldı.

3 Kasım 1914

İngilizler Petrol bölgesi olan Abadan kıyılarına çıktılar.

10 Kasım 1914

İngilizler Osmanlı’ya ait Fav’a asker çıkardılar.

21 Kasım 1914

İngilizler, Basata’yı ele geçirdiler.

22 Kasım 1914

Daha sonra İngilizler, Basra’yı işgal ettiler.

22 Aralık 1914

Şattülarap’ın başladığı kısım olan Kurna İngilizlerin eline geçti.

23 Aralık 1914

Süleyman Askerî Bey Irak bölgesi kumandanlığına atandı.

13 Nisan 1915

Irak Cephesi’nde esir düşen Osmanlı askerleri Burma’ya gönderildiler.

17 Nisan 1915

İngilizlere Şuaybe Muharebesi’nde yenilen Irak bölgesi kumandanı Süleyman Askerî Paşa intihar etti.

20 Nisan 1915

Hayatına son veren Süleyman Askerî’den sonra ordunun başına Nurettin Paşa atandı.

22 Nisan 1915

General Townshend, Bağdat’a ilerleyen İngiliz güçlerinin komutanlığına getirildi.

28 Nisan 1915

Albay Nurettin Paşa Basra Valiliği’ne tayin olundu.

4 Haziran 1915

Amâre bölgesi İngilizlerin eline geçti.

29 Haziran 1915

Nureddin Paşa Bağdat Valiliği’ne atandı.

25 Temmuz 1915

Nasiriye İngilizlerin eline geçti.

29 Eylül 1915

Kûtu’l-Amâre İngilizlerin eline geçti.

5 Ekim 1915

Osmanlı güçleri 6. Ordu altında birleştirildi. Mareşal Colmar von der Goltz Irak Ordusu’nun başına atandı.

9 Ekim 1915

Rus cephesinde savaşan 3. Ordu Sağ Cenah Grubu Komutanı Albay Halil Bey emrindeki iki tümenle birlikte Irak Cephesi’ne gönderildi.

15 Kasım 1915

Halil Bey, beraberindeki güçlerle birlikte, Nurettin Bey’in emrine girdi.

22 Kasım 1915

Selman-ı Pak’ta İngiliz güçleri yenilgiye uğratıldı.

3 Aralık 1915

Geri çekilen İngilizler Kûtu’l-Amâre’de Kût kasabasına beklemeye geçtiler.

5 Aralık 1915

General Goltz Bağdat’a ulaştı.

27 Aralık 1915

Nurattin Bey emrindeki birliklerle Kûtu’l-Amâre’yi kuşattı.

6 Ocak 1916

Şeyh Saad Muharebesi’nde İngilizlerin Kût’u kurtarma girişimi başarısız oldu. İngilizler bu muharebede 4 bin askerini kaybetti.

9 Ocak 1916

Muharebede geri çekilme emri veren 9. Kolordu Komutanı Albay Nurettin Bey görevinden alındı ve yerine Enver Paşa'nın amcası olan Mirliva (Albay) Halil Paşa getirildi.

13 Ocak 1916

Vadi Muharebesi. İngilizlerin ikinci kurtarma girişimi de başarısız oldu. İngilizler burada ağır kayıplar verdi.

21 Ocak 1916

Hannah Muharebesi. İngilizlerin üçüncü kurtarma girişimi başarısız oldu ve 2700 kayıp vererek geri çekildiler.

1-12 Şubat 1916

İngilizlerin Kûtu’l-Amâre’de kuşatma altında bulunan  General Townshend ve beraberindeki askerleri kurtarmaya çalışması ve bu çabaların Osmanlılar tarafından engellenmesi.

8 Mart 1916

Sabis/Dujaila Muharebesi. İngilizlerin dördüncü kurtarma girişimi başarısız oldu. İngilizlerin 13. Kolordusu burada da ağır kayıplar verdi.

6-9 Mart 1916

İngilizlerin iki ayrı yarma harekâtı daha başarısız oldu.

10 Mart 1916

Albay Halil Bey, General Townshend’e teslim ol çağrısı çağrısında bulundu.

11 Mart 1916

İngilizlerin bir başka kurtarma harekâtı daha başarısız oldu.

19 Nisan 1916

Goltz Paşa, yakalandığı tifüs hastalığı nedeniyle Bağdat’ta öldü. Yerine ordunun başına Halil Paşa atandı.

20 Nisan 1916

İngilizlerin bir başka kurtarma harekâtı daha başarısız oldu.

22 Nisan 1916

Halil Bey generalliğe terfi edilerek Irak Ordusu’nun başına getirildi.

24 Nisan 1916

İngilizlerin, kuşatma altındaki güçlere gemiyle yardım ulaştırma girişimi başarısız oldu. Julnar adlı gemi Osmanlı askerinin eline geçti.

26 Nisan 1916

General Townshend teslim olmaya hazır olduğuna dair Halil Paşa’ya mektup gönderdi.

29 Nisan 1916

İngilizler; başta General Townshend üzere subayları ve 13.000’den fazla askeriyle tüm İngiliz birliği Türklere teslim oldular.

29 Nisan 1916

Binbaşı Nazmi Bey komutasındaki piyade alayı Kûtu’l Amâre’ye girdi.

 

Osmanlı ve İngilizlerin Verdiği Kayıplar

Osmanlı Devleti

· 10.000 - Ölü veya yaralı.

Britanya Devleti

· 23.000 - Ölü veya yaralı.

· 13.000-18.000 -  Esir.

Yararlanılan Kaynaklar

Arşiv Belgelerine Göre Kûtu’l-Amâre Zeferi. (2016). İstanbul: Başbakanlık Devlet Arşivleri Yayınları.

İnternet: Memur-sen. .(2016). Kûtu’l-Amâre Osmanlı’nın Son Zaferi. Ankara:  www.memursen.org.tr

İnternet: Osmanlı’nın Unutulan Zaferi Kûtulamâre-1916-. (2017). İstanbul: Eyüp Belediye Başkanlığı, Kültür İşleri Müdürlüğü. www.kultursanat.eyupsultan.bel.tr

İnternet: www.pendik.meb.gov.tr

İnternet: www.sdal06.meb.k12.tr

Mustafa L. Bilge. (2002). “Kûtül'amâre”. İslâm Ansiklopedisi. C. 26. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.

Bu İçeriğe Tepki Ver (en fazla 3 tepki)


BUNLARI DA GÖRMEK İSTEYEBİLİRSİN!

Facebook Yorumları